Przejdź do treści
AAA
Kontrast
Instytut

Historia

100-lat historii IMGW-PIB

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej obchodzi w 2019 roku 100-lecie istnienia. To bardzo ważne urodziny, które obchodzimy z radością, szacunkiem i dumą. Radością, bo znajdywanie odpowiedzi na to, jaka będzie pogoda, daje mnóstwo satysfakcji. Szacunkiem, bo wymaga od nas profesjonalizmu i ciągłego doskonalenia wiedzy. Dumy w chwilach, kiedy spotykamy się z wyrazami uznania za trafne analizy i przewidywania. W imieniu wszystkich, którzy tworzą Instytut, chciałbym podziękować za minione 100 lat.

Mamy pragnienie być cenionym ośrodkiem naukowym. Chcemy, aby nasze opracowania były zauważane na całym świecie. Chcemy edukować, wskazywać trendy, fakty, a ostatecznie dawać propozycje rozwiązań różnych problemów gospodarczych i społecznych w związku ze zmianami klimatu. To nasz plan na kolejne lata.

Często powtarzamy sobie: znamy pogodę. I faktycznie, staramy się ją poznawać i w pewien sposób ujarzmiać w danych, a w konsekwencji w odpowiedniej prognozie. Dlatego pytając jaka będzie pogoda, pamiętajcie Państwo, że wszystkie dane płyną z jednego źródła – IMGW-PIB.

dr Przemysław Ligenza
Dyrektor IMGW-PIB

 

Kamienie milowe w rozwoju IMGW-PIB

1468 - 9 kwietnia 1468 r. Kraków, najstarsza notatka o pogodzie

1502-1507, 1527-1531 i 1535-1540 - zapiski obserwacji astrometeorologicznych Marcina Biema, profesora Akademii Krakowskiej

1635 – zapiski obserwacji pogody w Szczecinie, W. Eichstadta

1609 – 1639 zapiski obserwacji pogody w Gdańsku, P. Kruegera

1662-1701 zapiski obserwacji pogody w Gdańsku, F. Buetner, który wydawał także kalendarze

1654/55 pierwsze próby instrumentalne pomiaru temperatury i wizualne obserwacje stanu nieba, w ramach tzw. sieci florentyńskiej w Warszawie. Nie jest znane dokładne miejsce obserwacji i długość ich trwania; zachował się tylko fragment ich zapisu (dla okresu 10-16 maja 1655 r.), będący najstarszym – poza Włochami − dokumentem potwierdzającym obserwacje meteorologiczne na świecie

1688 – rozpoczęcie eksperymentalnych pomiarów temperatury za pomocą termometru nazywanego Wetterglas, w domu Wilkego, w Gdańsku

1708 – termometr Wilkego został odrestaurowany przez D. Fahrenheita

1717 – pierwsze zapisy hydrologiczne na podstawie wodowskazu we Wrocławiu

1739 – pierwsze zapisy hydrologiczne na podstawie wodowskazu w Gdańsku

1739 – początek regularnych i nieprzerwanych pomiarów instrumentalnych i obserwacji meteorologicznych w Gdańsku. Pierwszym instrumentalnym meteorologiem był Ch. Hanov

1871 – powołano Służbę Hydrologiczną na terenie zaboru pruskiego; w 1876 r. na terenie Galicji, a w zaborze austriackim w 1893 r.

1779 – początek regularnych i nieprzerwanych pomiarów instrumentalnych i obserwacji meteorologicznych w Warszawie

1781 - obserwacje pogody w Żaganiu, w ramach tzw. sieci palatynacka

1881 – Pierwszy posterunek meteorologiczny, który prowadził pomiary i obserwacje w Białymstoku (temperatura powietrza, wiatr i opady)

1885 – Warszawska Sieć Meteorologiczna oraz Biuro i Stacja Centralna przy Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie zapoczątkowały organizowanie na szeroką skalę systemu obserwacji meteorologicznych. Wydano też pierwszą instrukcję dla obserwatorów Sieci Warszawskiej.

1791 - początek regularnych i nieprzerwanych pomiarów instrumentalnych i obserwacji meteorologicznych we Wrocławiu

1792 - początek regularnych i nieprzerwanych pomiarów instrumentalnych i obserwacji meteorologicznych w Krakowie
 

1900-2000

1904 – powstał pierwszy podręcznik meteorologiczny.

1912 – sieć stacji meteorologicznych liczy 333 lokalizacje

1919 – 28.05.1919 Rozporządzenie Rady Ministrów o powołaniu przy Ministrze Rolnictwa i Dóbr Państwowych Państwowego Instytutu Meteorologicznego. Pierwszym dyrektorem został prof. Wł. Gorczyński.

1919 – powstanie Wydziału Hydrograficznego w Ministerstwie Robót Publicznych. Celem było badanie zjawisk stojących w związku z przepływem wody oraz określenie ich przyczyn i skutków

1921 – Rada Ministrów powołała Wydział Morski. Rozpoczął on pracę w 1922 roku. Był to pierwszy oddział terenowy Instytutu

1922 – 23.05.1922 ustawa o zatwierdzeniu statutu Państwowego Instytutu Meteorologicznego

1934 – utworzono Instytut Hydrograficzny podległy Ministerstwu Komunikacji.

1945 – powołano Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny, na który nałożono obowiązek osłony hydrologicznej kraju oraz odbudowę sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych na terenie Polski

1952 – powołano Zakład Prognoz Hydrologicznych, który pełnił służbę oraz prowadził prace badawczo-rozwojowe. Oddziały Zakładu sprawowały funkcje regionalnych stacji zbiorczych danych oraz prowadziły lokalną osłonę hydrologiczną na swoich terenach.

1960 – w Zakładzie Prognoz Hydrologicznych powstało opracowanie „Operat osłony przeciwpowodziowej i gospodarki wodnej na zespole elektrowni wodnych Rożnów-Czchów”, stanowiące przełom w dotychczasowych metodach i formie osłony hydrologicznej. Opracowanie pod kierunkiem naukowym prof. J. Lambora składało się z 12 tomów.

1967 – powstała pierwsza polska naziemna stacja do odbioru danych z satelitów meteorologicznych APT i rozpoczęto regularny odbiór danych (Zakład Badań Rakietowych i Satelitarnych w Krakowie)

1973 – opracowano i wdrożono maszynę cyfrową wyższej klasy ODRA 1305 do analiz modeli prognostycznych klasy opad-odpływ, tajanie-odpływ i transformacji przepływu wykorzystujące techniki symulacyjne). System prognoz został uruchomiony najpierw dla Soły i Dunajca (odpowiednio model o nazwie MONIKA i MONS), a następnie dla środkowej Wisły i Narwi.

1973 – w wyniku połączenia Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego z Instytutem Gospodarki Wodnej powstaje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy.

1975 – utworzono Ośrodek Odbioru Danych Satelitarnych z Pracownią Interpretacji Danych Satelitarnych

1979 – Rozpoczęcie odbioru danych satelitarnych z satelity geostacjonarnego METEOSAT. Było to możliwe dzięki uruchomieniu pierwszego systemu odbiorczego do rejestracji danych METEOSAT-WEFAX w pasmie 1.7 GHz w Polsce, zbudowanego przez Politechnikę Wrocławską. Lata 70. to czas opracowywania metod wykorzystania obrazów satelitarnych do prognozy burz i opadów oraz prace nad rozwojem technik transmisji danych do użytkowników. To również pierwsze zastosowania obrazów satelitarnych do badań zanieczyszczeń atmosfery.

1980 – w Zakładzie Meteorologii Kosmicznej prowadzono badania stratosfery w oparciu o zgromadzone dane rakietowe.

1984 – początek odbiorów cyfrowych danych NOAA-HRPT. W 1986 r. zainstalowano w Ośrodku Odbioru i Przetwarzania Danych Satelitarnych w Oddziale IMGW w Krakowie stację do odbioru cyfrowych transmisji NOAA-HRPT zbudowaną przez Politechnikę Wrocławską i rozpoczęto operacyjny odbiór danych NOAA.

1993 – podpisano pierwszą umowę z organizacją EUMETSAT na korzystanie z kodowanych danych satelitarnych na potrzeby prac naukowych oraz służby meteorologicznej i hydrologicznej.

1995 – Instalacja w Zakładzie Badań Satelitarnych w Krakowie nowej stacji do odbioru i przetwarzania cyfrowych danych satelitarnych METEOSAT HRI oraz NOAA HRPT. Rozpoczęcie prac nad nowymi produktami satelitarnymi na potrzeby monitorowania pogody oraz składu chemicznego atmosfery.

1999 – Polska zostaje krajem współpracującym z EUMETSAT,
 

2000-2010

2001 – Zakład Badań Satelitarnych, we współpracy z EUMETSAT organizuje pierwsze międzynarodowe szkolenie w Polsce z wykorzystania danych satelitarnych. W szkoleniu wzięli udział przedstawiciele narodowych służb meteorologicznych krajów Europy Środkowej.

2003 – początek wykorzystywania danych satelitarnych do monitorowania pogody, a w szczególności zjawisk konwekcyjnych oraz niskich chmur Stratus i mgieł z wykorzystaniem danych satelitarnych Meteosat

2003 – instalacja i uruchomienie systemu do odbioru i przetwarzania danych z satelitów Meteosat Drugiej Generacji (MSG), w szczególności pogodowych – zjawisk konwekcyjnych oraz niskich chmur Stratus i mgieł.

2005 – powstaje Satelitarne Centrum Aplikacyjne na rzecz Hydrologii Operacyjnej EUMETSAT (H-SAF), w którym IMGW koordynuje pracami, mającymi na celu walidację produktów satelitarnych, generowanych przez H-SAF z wykorzystaniem modeli hydrologicznych.

2007 – połączono Zakład Teledetekcji Atmosfery (ZTA) z Zakładem Monitoringu i Badań Środowiska (ZMBŚ) i nadano mu nazwę Zakładu Monitoringu i Modelowania Zanieczyszczeń Powietrza.

2007 – inauguracja serwisu pogodowego IMGW-PIB.

2009 – IMGW-PIB zostaje głównym polskim partnerem organizacji EUMETSAT.

2010 – powołanie Centrów Modelowania Powodziowego i Suszy.

2010 – rozpoczęcie projektu ISOK – Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami, w zakresie opracowania wstępnej oceny ryzyka powodziowego oraz map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego

2010 – IMGW-PIB otrzymuje godło TERAZ POLSKA.
 

2010-2019

2010/2011 – Instalacja i uruchomienie systemu do odbioru i przetwarzania danych satelitarnych, pozwalającego na korzystanie z satelitów nadających w paśmie X: Terra, Aqua, Suomi-NPP i NOAA-20.

2011 – rozpoczęcie nieodpłatnego udostępniania danych, według dostosowanej do dyrektyw unijnych ustawy o dostępie do informacji publicznej.

2012 – IMGW-PIB wraz z EUMETSAT organizuje najważniejszą coroczną konferencję użytkowników danych z satelitów meteorologicznych: 2012 EUMETSAT Meteorological Satellite Conference.

2013 – ukazuje się pierwszy numer czasopisma naukowego IMGW-PIB pod tytułem „MHWM”

2014-2015 – opracowanie planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych.

2016 – rozpoczęcie projektu „Numeryczne prognozy pogody dla zrównoważonej Europy”.

2017 – rozpoczęcie procesu nieodpłatnego udostępniania danych metrologicznych, hydrologicznych oraz radarowych.

2017 – IMGW-PIB zostaje krajowym operatorem danych satelitarnych systemu Copernicus – satelity Sentinel-1,2,3 i 5P. Dane te pozwalają na monitorowanie zlodzenia na morzu i większych rzekach, obszarów zalanych i podtopionych podczas powodzi, stanu powierzchni ziemi, zakwitów alg i sinic na morzu, stanu morza (wysokość, falowanie, wiatr) oraz składu atmosfery.

2017 – opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców (zakończenie 2018 r.).

2017 – IMGW-PIB podpisuje umowę na realizację projektu „System operacyjnego gromadzenia, udostępniania i promocji cyfrowej informacji satelitarnej o środowisku (Sat4Envi)” finansowanego ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

2018 – rozpoczęcie projektu cyfryzacji archiwalnych danych meteorologicznych, gromadzonych na ziemiach Małopolski od XIX do połowy XX w.

2019 – startuje projekt „System operacyjnego gromadzenia, udostępniania i promocji cyfrowej informacji satelitarnej o środowisku (Sat4Envi)”, finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Projekt ma na celu budowę kompleksowego systemu, pozwalającego na powszechne i łatwe korzystanie z cyfrowej informacji satelitarnej w oparciu o istniejące i modernizowane w ramach projektu zasoby zaangażowanych instytucji, tj. IMGW-PIB, Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk, Akademickiego Centrum Komputerowego CYFRONET AGH oraz Polskiej Agencji Kosmicznej.

2019 – uruchomienie szerokiej komunikacji Instytut w Social Media z hasłem: Instytut dla wszystkich. Łatwy dostęp do informacji pogodowych jest priorytetem Instytutu. 

2019 – wznowienie publikacji magazynu OBSERWATOR (Gazeta Obserwatora) w wersji drukowanej i online z treściami popularno-naukowymi.
 

2020

2020 – uruchomienie nowoczesnego serwisu pogodowego z prognozą dla Polski – meteo.imgw.pl wraz z aplikacją mobilną na urządzenia przenośne. Uruchomienie serwisów tematycznych oraz nowoczesnego serwisu dla terenów górskich. 

2020 – zakończenie procesu tworzenia Map Zagrożenia i Ryzyka Powodziowego, przez konsorcjum, którego liderem był IMGW-PIB (Centrum Hydrologicznej Osłony Kraju). 

2020 – w listopadzie powstała strategia działań IMGW-PIB do 2025 roku. 


2021

Styczeń: Serwis z prognozą pożarową http://meteo.imgw.pl/, zakładka "Zagrożenie pożarowe". Prognozy wykonywane są dla całej Polski na siatce o rozdzielczości przestrzennej 2.5 x 2.5 km, raz dziennie na godzinę 12 UTC, z wyprzedzeniem czasowym wynoszącym 24 i 48 godzin. Jest to pierwszy w Polsce system prognozowania zagrożenia pożarowego lasu w wysokiej rozdzielczości przestrzennej z tak długim horyzontem czasowym.

Styczeń: Dekalog IMGW „Oszczędzamy wodę” - deklaracja świadomego korzystania z zasobów środowiska. 

Kwiecień: Eksperci z IMGW-PIB oraz CMKP przeprowadzili szereg analiz i badań, mających na celu odpowiedź na pytanie – czy istnieje związek między warunkami meteorologicznymi (temperaturą, wilgotnością względną, nasłonecznieniem, prędkością wiatru) i dynamiką pandemii COVID-19 w Polsce. Na podstawie oficjalnych danych Ministerstwa Zdrowia o liczbie przypadków potwierdzonych laboratoryjnie i liczbie zgonów związanych z COVID-19 oraz z wykorzystaniem danych meteorologicznych z 55 stacji synoptycznych w Polsce i danych terytorialnych, zespoły analityków uzyskali interesujące wnioski.

Kwiecień: #NowaŚnieżka jest jednym z priorytetowych projektów realizowanych przez IMGW-PIB. W ciągu kolejnych 4 lat dolny spodek, nazywany restauracyjnym, ma stać się miejscem spotkań wszystkich miłośników wędrówek, natury i gór w Karkonoszach. Inwestycja może wynieść około 3.3 mln EURO. Instytut zaplanował działania, dostosowując prace do możliwości ich wykonywania w sezonie letnim i zimowym.

Maj: IMGW-PIB uruchamia na platformie https://meteo.imgw.pl/ specjalny serwis burzowy, w którym do końca września publikowane będą, opracowywane przez synoptyków meteorologów, prognozy wyładowań atmosferycznych i zjawisk burzowych.

Maj: IMGW-PIB uruchamia model numeryczny Hybrid 1.0. Model Hybrid 1.0 IMGW-PIB to połączenie trzech systemów prognostycznych: modeli nowcastingowych SCENE i INCA-PL2 oraz dwóch modeli mezoskalowych AROME i ALARO. Ich konsolidacja gwarantuje odświeżanie prognozy na najbliższe minuty i godziny oraz możliwość obejrzenia na jednym wykresie równocześnie prognozy na trzy najbliższe dni, bez konieczności przełączania pomiędzy modelami o różnych długościach prognoz.