Udział społeczności lokalnych w przygotowaniu do szybkich powodzi. Doświadczenia europejskie


W dniach 29 i 30 października w Krakowie prof. Mieczysław S. Ostojski – Dyrektor Naczelny Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, członek Rady Wykonawczej Światowej Organizacji Meteorologicznej otworzył międzynarodowe warsztaty pt.: „Community preparedness and public participation for flash flood management in Europe” („Udział społeczności lokalnych w przygotowaniu do szybkich powodzi. Doświadczenia europejskie”).
Warsztaty zorganizowane zostały przez Światową Organizację Meteorologiczną (WMO), Globalne Partnerstwo dla Wody Środkowej i Wschodniej Europy (GWP CEE) oraz Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Patronat nad nimi objął Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa.
Warsztaty stanowiły podsumowanie Programu Zarządzania Powodzią (Associated Programme of Flood Management – APFM) administrowanego przez WMO, a inspirowanego ostatnimi doświadczeniami w zakresie metod ograniczania skutków szybkich powodzi.
Pierwszy dzień warsztatów odbywał się w sali obrad Rady Miasta Krakowa, a drugi w siedzibie Oddziału IMGW w Krakowie.
Szybkie powodzie, które występują w terenach górskich i podgórskich, trwają krótko i nie tylko powodują straty materialne, ale także zagrażają życiu ludzi, stanowiąc duży problem w wielu krajach. Skutki powodzi w ostatnich latach pokazują ponadto, że nie wszystko jesteśmy w stanie ochronić przy pomocy zbiorników retencyjnych i wałów przeciwpowodziowych.
Z doświadczeń wynika, że jedną z najbardziej efektywnych nietechnicznych metod ograniczania strat są ostrzeżenia kierowane bezpośrednio do mieszkańców i użytkowników terenów zalewowych i powinny być ważnym elementem lokalnych systemów ochrony przed skutkami powodzi. Takie zalecenia zostały zawarte m.in. w Katalogu dobrych praktyk w zakresie prewencji, ochrony i ograniczania skutków powodzi, oficjalnym dokumencie Komisji Europejskiej opracowanym przez ekspertów z wielu krajów, który tez stanowił podstawę opracowanej dyrektywy powodziowej UE.
Seminarium adresowane było głównie do państw środkowej i wschodniej Europy, ale poza przedstawicielami służb meteorologicznych i hydrologicznych oraz stowarzyszeń samorządowych z tych krajów, uczestniczyli w nim również specjaliści z Japonii, Szwajcarii i Francji. Łącznie było to ponad 50 osób, a wśród nich: Avinash Tyagi – dyrektor Departamentu Hydrologii i Zasobów Wodnych WMO, Joachim Saalmueller – szef Projektu APFM (WMO), prof. Janusz Kindler – Prezes Polskiego Komitetu GWP.
Przedmiotem prezentacji, a w szczególności wspólnej dyskusji, był problem opracowania i wdrożenia skutecznych rozwiązań na poziomie krajowym i lokalnym w zakresie przygotowania i reagowania na szybkie powodzie. Polska w tym spotkaniu odgrywała szczególną rolę, gdyż właśnie u nas, na skutek doświadczeń po powodziach w 1997 i 2001 roku powstają systemy ostrzegania budowane i administrowane przez samorządy lokalne. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, a zwłaszcza jego Oddział w Krakowie, jest inicjatorem wielu z tych systemów i ma istotny wkład w rozwój metodyki ich budowy. To spowodowało wybór Krakowa na gospodarza seminarium.

Autorzy zdjęć: Roman Konieczny, Małgorzata Barszczyńska, Joachim Saalmueller, Małgorzata Siudak