Powrót do góry Powrót do góry
11.12.2017

Czym jest wiatr fenowy (halny)?

Fen jest wiatrem lokalnym, który w porywach potrafi osiągać prędkości rzędu 150-180 km/h, powodując przy tym bardzo duże zniszczenia, zarówno w drzewostanie, jak i m.in. w zabudowaniach oraz infrastrukturze energetycznej. Silny wiatr, wywołany przez dużą różnicę ciśnienia pomiędzy sąsiadującymi układami barycznymi, zostaje dodatkowo spotęgowany przez charakterystyczną orografię terenu – masyw górski, oddzielający ośrodki ciśnienia. Wiatr, napływający prostopadle od strony dowietrznej gór, unosi się na znaczną wysokość, by przekroczyć pasmo górskie – podczas wznoszenia się wilgotnej masy powietrza następuje kondensacja zgromadzonej w niej pary wodnej – pojawiają się chmury i opady atmosferyczne. Po przekroczeniu masywu górskiego wiatr szybko opada po stronie zawietrznej – masa powietrza jest już sucha, utraciła swoją wilgotność podczas wznoszenia się po dowietrznej stronie pasma górskiego. Opadając ogrzała się, tak więc fen jest wiatrem suchym i ciepłym.

W Polsce wiatr fenowy występuje na południu kraju przy silnym wietrze południowym.

Odnotowane w czasie ostatniej doby porywy, związane z występowaniem wiatru fenowego, wynosiły: 144 km/h na Kasprowym Wierchu, 133 km/h w Bielsku-Białej, 101 km/h na Śnieżce, 94 km/h w Zakopanem. W wielu miejscowościach, położonych w południowych województwach kraju, porywy wiatru przekraczały 70 km/h.

Poza zagrożeniem dla życia i gospodarki wiatr fenowy jest również odpowiedzialny za występowanie lawin śnieżnych i kamienistych w Karpatach i Sudetach. Szacuje się, że największe prędkości wiatr osiąga w strefie 200-500 m poniżej grani, tam też obserwuje się największe zniszczenia w drzewostanie. Wiatr fenowy oddziałuje negatywnie również na organizm ludzki, nasilając lub powodując dolegliwości zdrowotne – m.in. duszności, osłabienie, stany depresyjne, zaburzenia snu oraz układu krążenia i pracy serca.

Nazwa fen pochodzi z łaciny – „fovonius” oznacza ciepły wiatr zachodni. W Tatrach i na Podhalu jego lokalna nazwa brzmi „wiatr halny”. Rekordowe porywy wiatru halnego, odnotowane w Tatrach, wynosiły od 215 km/h do 250 km/h.

Oprac.: Julianna Drożdżyńska, IMGW-PIB

 

Biuro Prasowe IMGW-PIB

Wyślij link Drukuj Powrót